5/5

Halvemaansteeg

Halvemaansteeg

© Marius van Rossem (1935-2009)
NLD à proximité de Amsterdam

Télécharge images...
schreu a publié le 28/03/2018 07:11:

Halvemaansteeg in Amsterdam, photographed in 1955 by Just van Rossem

Halvemaansteeg à Amsterdam, photographié en 1955 par Just van Rossem

Tags

    Pas de tag disponible.
Montrer plus

Visiteurs

280
Lena écrit le 29/03/2018 01:56 (modifié le 15/04/2019 15:55) :

Nice! Bedankt voor het delen!

Bien! Merci pour le partage!

MKVII écrit le 19/04/2026 09:02 :

Uit NRC Handelsblad: “Waar de fotograaf (een neef van Schreuders) in 1955 precies stond was snel genoeg vastgesteld. Lastiger leek het om de juiste zonnestand terug te vinden – tot duidelijk werd dat de zon op het moment dat Schreuders’ neef afdrukte precies in het zuiden stond. Neem er Google Maps of Google Earth bij en stel vast dat de Halvemaansteeg kijkt naar een richting tussen zuid en zuidzuidoost. Een graad of 10 oostelijker dan pal zuid. Let op de licht-donker-scheiding die diagonaalsgewijs door de steeg loopt. De zon kan niet verder dan een paar graden uit het zuiden geweest zijn.

Schreuders maakte teleurstellende herfoto’s in maart, april en januari en kwam toen op het idee de zonshoogte te meten. De muren waarover destijds de schaduwlijnen van uithangborden en vensterbanken liepen zijn er nog steeds, een gradenboog volstond. Tot zijn verbazing vond hij een hoogte van 14 graden. (Omdat het zonlicht niet volmaakt langs de gevel scheert is het eigenlijk nog minder.) Maar zo laag kan de zuiderzon in Amsterdam helemaal niet komen! Het minimum staat op 14,2 graden. Het stond dus vast dat de foto op of rond 21 december is gemaakt.

Neem je de oosterlengte van Amsterdam (4,9 graden) en de beruchte tijdsvereffening in aanmerking dan valt te berekenen dat het ongeveer tien over half een geweest moet zijn. 12.40 uur. Lunchtijd. Het komt niet vaak voor dat datum en tijdstip zó uit een foto zijn af te leiden.

Het laat zich raden dat Schreuders rond 21 december heeft geprobeerd de foto van 1955 te reproduceren. Maar het was toen, zoals bekend, een sombere periode. Pas op Tweede Kerstdag brak op het juiste moment heel even de zon door. De hier weergegeven herfoto is van 12.36 uur, het is er een uit een hele serie.

Hoe goed vallen de schaduwen! De Halvemaansteeg ligt er nog steeds mooi bij, ondanks de kleine eetgelegenheden en het Nutellatoerisme. De stoep werd breder en kreeg een fijn-glibberige trottoirband, het putdeksel is weggehaald. Ook is een balkon verdwenen.

Wat valt ons verder op? Twee dingen. In 1955 lagen de hoofden van de meeste passanten tamelijk precies op de horizon, wat je ook verwacht als op hoofdhoogte gefotografeerd wordt. In 2017 lijken ze er wat onder te blijven, waarom is nog niet duidelijk. Feit is dat de steeg vanaf de Amstel schuin afloopt naar het platte plein.

En dan de weerkaatsing van de zon in het raam op de derde verdieping van pand Halvemaansteeg 17 (café Montmartre). Als het ‘vantage point’ voldoende precies gekozen was is dit het bewijs dat ook het gekozen tijdstip klopt. Vanaf een vast punt zie je deze zonsreflectie maar 1 à 2 minuten. Het gevoel aan het eind van dit alles: tevredenheid.”

Extrait du NRC Handelsblad : « On a rapidement déterminé l’emplacement exact du photographe (un cousin de Schreuders) en 1955. Trouver la position exacte du soleil s’est avéré plus difficile, jusqu’à ce qu’il devienne évident qu’il se trouvait précisément au sud au moment où le cousin de Schreuders a pris la photo. En consultant Google Maps ou Google Earth, on constate que la rue Halvemaansteeg est orientée entre le sud et le sud-sud-est, soit environ 10 degrés plus à l’est que le sud plein. On remarque la ligne de démarcation entre les zones claires et sombres qui traverse la ruelle en diagonale. Le soleil ne pouvait donc pas se situer à plus de quelques degrés du sud.

Schreuders a pris des photos décevantes en mars, avril et janvier, puis a eu l’idée de mesurer la hauteur du soleil. Les murs sur lesquels se projetaient alors les ombres des enseignes et des appuis de fenêtre sont toujours là ; un rapporteur a suffi. À sa grande surprise, il a trouvé une hauteur de 14 degrés. (Comme la lumière du soleil ne rase pas parfaitement la façade, elle est en réalité légèrement plus basse.) » (Moins.) Mais le soleil du sud peut descendre aussi bas. » Pas question de venir à Amsterdam ! Le minimum se situe à 14,2 degrés. Il était donc certain que la photo avait été prise aux alentours du 21 décembre.

En tenant compte de la longitude est d'Amsterdam (4,9 degrés) et de la fameuse équation du temps, on peut calculer qu'il devait être environ 12 h 10. 12 h 40. L'heure du déjeuner. Il est rare de pouvoir déduire une date et une heure d'une photo de cette manière.

On peut facilement supposer que Schreuders a essayé de reproduire la photo de 1955 aux alentours du 21 décembre. Mais à cette époque, comme chacun sait, le temps était maussade. Ce n'est que le lendemain de Noël que le soleil a brièvement percé les nuages au bon moment. La photo présentée ici date de 12 h 36 ; elle fait partie d'une série.

Que les ombres sont belles ! La Halvemaansteeg est toujours aussi belle, malgré les petits restaurants et le tourisme lié au Nutella. Le trottoir s'est élargi et est devenu extrêmement glissant. La plaque d'égout a été enlevée. Un balcon a également disparu.

Quoi d'autre nous frappe ? Deux choses. En 1955, la tête de la plupart des passants était positionnée assez précisément à l'horizon, ce qui est normal pour une photo prise à hauteur d'homme. En 2017, elle semble se situer légèrement en dessous ; la raison reste encore obscure. Il faut dire que la ruelle descend de l'Amstel vers la place.

Et puis, il y a le reflet du soleil dans la vitrine du troisième étage de l'immeuble situé au 17, Halvemaansteeg (Café Montmartre). Si le point de vue a été choisi avec suffisamment de précision, cela prouve que le moment choisi l'était aussi. D'un point fixe, ce reflet ne dure qu'une à deux minutes. Le sentiment qui en découle : la satisfaction.

Photos avant-après à proximité


Télécharge images...