Nice! Bedankt voor het delen!
Nice! Thanks for sharing!
Uit NRC Handelsblad: “Waar de fotograaf (een neef van Schreuders) in 1955 precies stond was snel genoeg vastgesteld. Lastiger leek het om de juiste zonnestand terug te vinden – tot duidelijk werd dat de zon op het moment dat Schreuders’ neef afdrukte precies in het zuiden stond. Neem er Google Maps of Google Earth bij en stel vast dat de Halvemaansteeg kijkt naar een richting tussen zuid en zuidzuidoost. Een graad of 10 oostelijker dan pal zuid. Let op de licht-donker-scheiding die diagonaalsgewijs door de steeg loopt. De zon kan niet verder dan een paar graden uit het zuiden geweest zijn.
Schreuders maakte teleurstellende herfoto’s in maart, april en januari en kwam toen op het idee de zonshoogte te meten. De muren waarover destijds de schaduwlijnen van uithangborden en vensterbanken liepen zijn er nog steeds, een gradenboog volstond. Tot zijn verbazing vond hij een hoogte van 14 graden. (Omdat het zonlicht niet volmaakt langs de gevel scheert is het eigenlijk nog minder.) Maar zo laag kan de zuiderzon in Amsterdam helemaal niet komen! Het minimum staat op 14,2 graden. Het stond dus vast dat de foto op of rond 21 december is gemaakt.
Neem je de oosterlengte van Amsterdam (4,9 graden) en de beruchte tijdsvereffening in aanmerking dan valt te berekenen dat het ongeveer tien over half een geweest moet zijn. 12.40 uur. Lunchtijd. Het komt niet vaak voor dat datum en tijdstip zó uit een foto zijn af te leiden.
Het laat zich raden dat Schreuders rond 21 december heeft geprobeerd de foto van 1955 te reproduceren. Maar het was toen, zoals bekend, een sombere periode. Pas op Tweede Kerstdag brak op het juiste moment heel even de zon door. De hier weergegeven herfoto is van 12.36 uur, het is er een uit een hele serie.
Hoe goed vallen de schaduwen! De Halvemaansteeg ligt er nog steeds mooi bij, ondanks de kleine eetgelegenheden en het Nutellatoerisme. De stoep werd breder en kreeg een fijn-glibberige trottoirband, het putdeksel is weggehaald. Ook is een balkon verdwenen.
Wat valt ons verder op? Twee dingen. In 1955 lagen de hoofden van de meeste passanten tamelijk precies op de horizon, wat je ook verwacht als op hoofdhoogte gefotografeerd wordt. In 2017 lijken ze er wat onder te blijven, waarom is nog niet duidelijk. Feit is dat de steeg vanaf de Amstel schuin afloopt naar het platte plein.
En dan de weerkaatsing van de zon in het raam op de derde verdieping van pand Halvemaansteeg 17 (café Montmartre). Als het ‘vantage point’ voldoende precies gekozen was is dit het bewijs dat ook het gekozen tijdstip klopt. Vanaf een vast punt zie je deze zonsreflectie maar 1 à 2 minuten. Het gevoel aan het eind van dit alles: tevredenheid.”
From NRC Handelsblad: “Where exactly the photographer (a cousin of Schreuders) was standing in 1955 was quickly established. It seemed more difficult to find the correct position of the sun – until it became clear that the sun was exactly in the south at the moment Schreuders’ cousin took the picture. Consult Google Maps or Google Earth and determine that the Halvemaansteeg faces a direction between south and south-southeast. About 10 degrees further east than due south. Note the light-dark divide running diagonally through the alley. The sun could not have been more than a few degrees from the south.
Schreuders took disappointing re-photos in March, April, and January and then came up with the idea of measuring the sun's altitude. The walls over which the shadow lines of signs and window sills ran back then are still there; a protractor sufficed. To his surprise, he found an altitude of 14 degrees. (Because the sunlight does not skim perfectly along the facade, it is actually even less.) But the southern sun can get that low.” not to come to Amsterdam at all! The minimum is at 14.2 degrees. It was therefore certain that the photo was taken on or around December 21st.
If you take Amsterdam's eastern longitude (4.9 degrees) and the notorious equation of time into account, it can be calculated that it must have been about ten past twelve. 12:40. Lunchtime. It is rare for a date and time to be deduced from a photo in this way.
It is easy to guess that Schreuders tried to reproduce the 1955 photo around December 21st. But back then, as is well known, it was a gloomy period. It was not until Boxing Day that the sun briefly broke through at the right moment. The re-photo shown here is from 12:36; it is one from a whole series.
How well the shadows fall! The Halvemaansteeg still looks beautiful, despite the small eateries and the Nutella tourism. The sidewalk became wider and acquired a finely slippery surface. curb, the manhole cover has been removed. A balcony has also disappeared.
What else strikes us? Two things. In 1955, the heads of most passers-by were positioned fairly precisely on the horizon, which is to be expected when photographed at head height. In 2017, they seem to remain somewhat below it; why is not yet clear. The fact is that the alley slopes downwards from the Amstel towards the flat square.
And then there is the reflection of the sun in the window on the third floor of the building at Halvemaansteeg 17 (Café Montmartre). If the ‘vantage point’ was chosen with sufficient precision, this is proof that the chosen time is also correct. From a fixed point, you see this sun reflection for only 1 to 2 minutes. The feeling at the end of it all: satisfaction.”
Nearby before-and-after pictures
Fetching images...
Halvemaansteeg in Amsterdam, photographed in 1955 by Just van Rossem